@MIGO-BORAS is een systeem voor de herkenning van voertuigkenmerken, in te zetten aan de binnengrenzen met België en Duitsland. De naam staat voor Mobiel Informatie Gestuurd Optreden – Better Operational Result and Advanced Security. (En ja, het Twitter account @migoboras lijkt ook al te bestaan ;-). Wat is dit precies voor systeem, en waarom is er plotseling zo’n ophef over?

Volgens de brief van minister Leers aan de Tweede Kamer van 23 december 2011 zal @MIGO-BORAS worden gebruikt “op wegen in een gebied tot twintig kilometer vanaf de gemeenschappelijke grens met België en Duitsland op eenzelfde weg, ten hoogste negentig uur per maand en zes uur per dag”. Maar dat is slechts een procedurele maatregel, die op een willekeurig moment gewijzigd kan worden. Het systeem zelf is, volgens dit aanbestedingsdocument (dat door Sargasso ge-wob-t is) bedoeld om niet alleen gebruikt te worden voor toezicht op de Vreemdelingenwetgeving. Het dient uitgebreid te worden tot toezicht veiligheid (p11) in de volle breedte, en dient @MIGO-BORAS ingezet te kunnen worden voor in beginsel alle basisprocessen van de Koninklijke Marechaussee (p24). Het systeem kan op willekeurige momenten worden ingeschakeld. Daarnaast wordt “bewust voor een modulaire opzet met maximale mogelijkheden tot parametrisering van een aantal variabelen” gekozen (p12) “om te voorkomen dat als gevolg van nieuwe/gewijzigde inzichten m.b.t. de wetgeving/privacy aanpassingen in het ontwerp noodzakelijk zijn”. Met andere woorden: de mogelijkheden voor function creep (het inzetten van het systeem voor andere doelen dan waar het oorspronkelijk was bedoeld) zijn legio.

@MIGO-BORAS maakt gebruik van camera’s langs of boven de weg die onder zijn voorzien van ANPR (Automatic Number Plate Recognition oftewel kentekenherkenning). Invoering van @MIGO-BORAS kan daarom niet los gezien worden van het besluit van het Kabinet op 23 december 2011 (inderdaad, dezelfde dag) om alle kentekens die de politie met camera’s automatisch vastlegt, straks 4 weken te bewaren om misdrijven op te sporen en voortvluchtigen aan te houden. Dit wetsvoorstel zal ter advies aan de Raad van State worden voorgelegd. Mocht de wet worden aangenomen, dan zal dat betekenen dat ook de door @MIGO-BORAS verzamelde gegevens moeten worden opgeslagen. Dat betekent dat de privacy consequenties van het systeem veel groter zijn dan nu wordt gesuggereerd, en dat de anonimiseringsfunctie die het systeem deels bezit zal worden omzeild.

Waarom moeten we ons hier eigenlijk zorgen om maken?

Er worden steeds meer systemen ingevoerd die over onze schouder meekijken, of we nu winkelen of in het centrum rondlopen (cameratoezicht), op de snelweg rijden of de grens oversteken (kentekenherkenning), met het openbaar vervoer reizen (ov-chipkaart) of het Internet gebruiken (tappen). Zodra we ons bewust zijn van deze blik over onze schouder, dan voelen we ons bekeken, en zullen we ons anders gaan gedragen. Het gaat hier nadrukkelijk niet om zaken die niet mogen, maar om zaken waarvoor we ons schamen, zaken die misschien verkeerd begrepen worden, of zaken die buiten hun verband gebruikt kunnen worden.

Het is goed om ons te realiseren dat privacy niet alleen een persoonlijk belang is. Privacy beschermt de samenleving in haar geheel tegen een te nieuwsgierige en bemoeizuchtige overheid, en dat is een noodzakelijke voorwaarde voor een open, innovatieve, democratische samenleving. Iedere inbreuk op de privacy moet dus voorafgegaan worden door een goede belangenafweging. Een niet onderbouwd beroep op het vergroten van de veiligheid volstaat hierbij niet.